Factory Resort Kołobrzeg – od fabryki AOK do fabryki zdrowia i piękna
Historia Factory Resort zaczęła się na długo przed powstaniem hotelu. To opowieść o kołobrzeskiej soli, narodzinach nadbałtyckiego uzdrowiska, przedsiębiorcy Wilhelmie Anhalcie, kosmetykach AOK, dramatycznych walkach w 1945 roku i niezwykłym budynku z żółtej cegły, który przez ponad sto lat zmieniał swoje funkcje, pozostając związany ze zdrowiem, urodą i człowiekiem.
Dzisiaj mieści się tutaj Factory Resort. Nazwa nie jest przypadkowa. Resort powstał w murach dawnej fabryki kosmetyków i preparatów leczniczych, wybudowanej w 1897 roku w rozwijającej się dzielnicy uzdrowiskowej Kołobrzegu.
Kołobrzeg wyrósł na soli
Historia Kołobrzegu od najdawniejszych czasów związana jest z naturalnymi źródłami solankowymi. Kołobrzeska solanka jest wodą głębinową, występującą na głębokości od około 40 do 360 metrów. Zawiera m.in. jod, wapń, sód i magnez, a w litrze wody znajduje się około 60 gramów soli.
Już w VII wieku na północnym cyplu Wyspy Solnej istniała osada, a sól pozyskiwano po obu stronach Parsęty. W średniowieczu była ona niezwykle cennym surowcem – służyła nie tylko jako przyprawa, ale przede wszystkim do konserwowania żywności.
Znaczenie Kołobrzegu było tak duże, że w 1000 roku, podczas Zjazdu Gnieźnieńskiego, utworzono tutaj jedno z pierwszych biskupstw. Pierwszym biskupem został Reinbern.
Przez kolejne stulecia na soli bogacili się książęta, Kościół i mieszczanie. W 1302 roku powstało Kołobrzeskie Bractwo Solne. Jego członków nazywano nawet „Panami Solnymi”. Sól transportowano z Kołobrzegu drogą morską i lądową do wielu regionów Europy.
Od miasta soli do uzdrowiska
W XIX wieku wydobywanie soli z kopalń stało się bardziej opłacalne niż jej pozyskiwanie poprzez odparowywanie solanki. W 1860 roku kołobrzeskie saliny zostały zlikwidowane.
Solanka jednak nadal wypływała spod ziemi. Zamiast produkować z niej sól, zaczęto wykorzystywać ją w lecznictwie. Kołobrzeg z miasta soli stopniowo zmieniał się w miasto zdrowia.
Już w 1830 roku mistrz murarski Gottlieb Keutel uruchomił pierwszy zakład kąpieli solankowych. Kuracjusze korzystali z kąpieli w wodzie nalewanej do drewnianych wanien. Lekarze zwracali uwagę na obecność w solance jodu, bromu, sodu, wapnia, żelaza i magnezu.
Narodziny wielkiego nadbałtyckiego kurortu
Przełomem było uruchomienie w 1859 roku połączenia kolejowego Kołobrzeg–Białogard. Miasto uzyskało dostęp do sieci prowadzącej m.in. do Szczecina, Berlina, Poznania i Warszawy. Nad Bałtyk mogło przyjeżdżać coraz więcej kuracjuszy.
Kolejną kluczową datą był 30 maja 1873 roku, kiedy podjęto decyzję o likwidacji twierdzy Kołobrzeg. Rozbierano fortyfikacje, powstawały ulice, parki, promenady, ogrody, hotele i pensjonaty.
W latach 80. XIX wieku rozwój miasta był tak intensywny, że jednocześnie prowadzono nawet około 200 budów. W 1875 roku utworzono Dyrekcję Uzdrowiska, a w 1899 roku powstał reprezentacyjny Pałac Nadbrzeżny z pokojami z widokiem na morze, jadalnią i ogromną salą koncertową.
W 1911 roku w Kołobrzegu działało około 20 hoteli. Niektóre oferowały własne łazienki solankowe, centralne ogrzewanie, oświetlenie elektryczne, a nawet windy hydrauliczne. W tym samym roku odbył się tutaj Międzynarodowy Kongres do spraw Lecznictwa Morskiego, a Kołobrzeg otrzymał status kurortu I kategorii.
Wilhelm Anhalt – człowiek, który stworzył AOK
Właśnie w tym dynamicznie rozwijającym się uzdrowisku rozpoczęła się historia przedsiębiorstwa, którego budynek jest dzisiaj sercem Factory Resort.
W 1840 roku aptekarz Carl Lück założył przy kołobrzeskim rynku aptekę połączoną z drogerią. Wytwarzał leki i preparaty oparte na naturalnych składnikach.
W 1885 roku działalność przejął jego zięć Wilhelm Anhalt. Kontynuował produkcję preparatów leczniczych, ale zainteresował się również kosmetykami. Dostrzegł potencjał połączenia produktów pielęgnacyjnych z tym, z czego słynął Kołobrzeg – morzem, solą, piaskiem, naturalnymi surowcami oraz renomą uzdrowiska.
W realizacji planów pomógł mu przedsiębiorca Wilhelm Ramm. Rosnąca produkcja szybko przestała mieścić się w dotychczasowych pomieszczeniach.
1897 – powstaje „żółta fabryka”
Wspólnicy kupili działkę niedaleko linii kolejowej, w rozwijającej się dzielnicy uzdrowiskowej. W 1897 roku powstała tutaj fabryka, której główny budynek stanowi dziś historyczne serce Factory Resort przy ul. Kasprowicza 10.
Przedsiębiorstwo i jego produkty kojarzono z nazwą AOK – Anhalt Ostseebad Kolberg. Budynek zaprojektował berliński architekt Paul Tropp. Wzniesiono go z charakterystycznej żółtej cegły klinkierowej, dlatego zaczął być nazywany „żółtą fabryką”.
Obiekt znajdował się około 300 metrów w linii prostej od morza. W 1906 roku zakład rozbudowano i unowocześniono. Posiadał własną elektrownię, drukarnię i zaplecze techniczne. Po uruchomieniu nowej fabryki zatrudnienie sięgało około 120 osób.
Historyczny gmach znajduje się dziś w Gminnej Ewidencji Zabytków jako cenny przykład architektury fabrycznej końca XIX wieku.
Kosmetyki AOK z Kołobrzegu ruszają w świat
AOK nie było zwykłą fabryką. Powstawały tutaj kosmetyki, preparaty farmaceutyczne, produkty higieniczne i pielęgnacyjne.
Jednym z wyrobów był szampon Javol, oferowany w kilku wariantach. Produkowano również preparat do pielęgnacji jamy ustnej Kosmodont.
Szczególne miejsce zajmowały jednak kosmetyki wykorzystujące naturalne składniki. Z historią AOK związane były m.in. preparaty na bazie migdałów oraz peeling wykorzystujący morski piasek. Było to doskonałe połączenie produktu z renomą nadbałtyckiego uzdrowiska.
Wyroby przedsiębiorstwa zdobywały kolejne rynki. Według materiałów historycznych trafiały do wielu państw Europy, a nawet do Japonii.
Fabryka zdrowia i piękna wyprzedzała swoje czasy
Wilhelm Anhalt rozumiał znaczenie marki na długo przed powstaniem współczesnego marketingu. Firma nie ograniczała się do produkcji. Tworzyła cały świat związany ze zdrowiem, pielęgnacją, aktywnością i urodą.
We własnej drukarni powstawały kalendarze poświęcone ziołolecznictwu, publikacje oraz materiały informujące, jak dbać o urodę. Firma stosowała również specjalne kupony rabatowe, przypominające dzisiejsze programy lojalnościowe.
Powstał także salon piękności oraz szkoła przygotowująca przyszłe zawodowe kosmetyczki. W miejscu dzisiejszego hotelu już ponad sto lat temu profesjonalnie zajmowano się więc zdrowiem i urodą.
Autogymnast – fitness sprzed ponad stu lat
Ciekawym elementem oferty był Autogymnast – urządzenie do ćwiczeń i masażu. Składało się z pasa oraz elastycznych elementów umożliwiających wykonywanie różnych ćwiczeń. Producent zachęcał do aktywności również osoby spędzające większość dnia przy biurku.
Z dzisiejszej perspektywy filozofia ta brzmi niezwykle współcześnie: ruch, profilaktyka, pielęgnacja, zdrowie i dobre samopoczucie miały tworzyć jedną całość.
Wojna dociera do fabryki
Przedsiębiorstwo działało również po wybuchu II wojny światowej, jednak w 1942 roku zabudowania zostały przejęte przez niemieckie wojsko.
W marcu 1945 roku Kołobrzeg stał się miejscem niezwykle ciężkich walk. Jednym z punktów niemieckiej obrony była okolica fabryki Anhalta i pobliskiego tzw. Białego Domu.
Emilia Gierczak – dramatyczna historia związana z tym miejscem
16 marca 1945 roku o fabrykę i Biały Dom walczyli żołnierze 10. i 11. Pułku Piechoty. W walkach poległo kilkudziesięciu polskich żołnierzy.
Jedną z nich była podporucznik Emilia Gierczak. Miała zaledwie dwadzieścia lat, dowodziła plutonem i brała udział w natarciu. Zginęła w rejonie fabryki 16 marca 1945 roku, stając się później jednym z symboli walk o Kołobrzeg.
Następnego dnia, 17 marca, polscy żołnierze zdobyli wypalony budynek fabryki. 18 marca zakończyła się bitwa o miasto i odbyły się symboliczne zaślubiny Polski z Bałtykiem.
O wydarzeniach przypomina tablica znajdująca się przy wejściu do historycznego budynku.
Ślady 1945 roku pozostały w murach
Współczesny gość Factory Resort może zobaczyć autentycznego świadka tamtych wydarzeń. Na żółtej cegle elewacji zachowały się ślady ostrzału. Wewnątrz pozostawiono fragmenty dawnej konstrukcji, w tym elementy noszące ślady pożaru.
Podczas późniejszych prac przy budynku odnajdywano również pozostałości walk – odłamki, pociski i elementy dawnej infrastruktury. Historia nie została tutaj stworzona na potrzeby wystroju hotelu. Ona naprawdę wydarzyła się w tych murach.
1948 – fabryka staje się siedzibą uzdrowiska
Po wojnie Kołobrzeg był ogromnie zniszczony. Miasto jednak stopniowo odbudowywano, a wraz z nim jego uzdrowiskową funkcję.
W 1948 roku powstało Państwowe Uzdrowisko w Kołobrzegu, którego siedzibą została dawna fabryka Anhalta przy ul. Kasprowicza.
Historia po raz kolejny zatoczyła koło. Budynek, w którym przed wojną produkowano kosmetyki i preparaty związane ze zdrowiem, stał się centrum administracyjnym odbudowywanego uzdrowiska.
Powstawały kolejne sanatoria. W 1966 roku uruchomiono pierwszy powojenny Zakład Przyrodoleczniczy nr 1, trzy lata później Rozlewnię Wód Mineralnych, a w 1970 roku kopalnię borowiny ze złoża Kołobrzeg–Mirocice. Kołobrzeg ponownie stawał się jednym z najważniejszych polskich uzdrowisk.
2004 – w dawnej fabryce powstaje uczelnia
Po zmianach gospodarczych budynek stał się zbyt kosztowny dla uzdrowiska. Rozpoczęto poszukiwania nowego właściciela.
W lutym 2004 roku obiekt kupiła Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi. W historycznych murach powstał jej kołobrzeski wydział – pierwsza szkoła wyższa w mieście.
Na miejscu dawnej hali fabrycznej i w pozostałych częściach obiektu utworzono przestrzenie dydaktyczne. W październiku 2004 roku odbyła się pierwsza inauguracja roku akademickiego.
Kształcono tutaj m.in. studentów kosmetologii i fizjoterapii, ale również zarządzania i stosunków międzynarodowych.
To kolejny niezwykły element historii. Ponad sto lat po tym, jak Anhalt rozwijał tutaj ideę zdrowia i piękna, w tych samych murach ponownie uczono ludzi zajmujących się kosmetologią i fizjoterapią.
W 2013 roku budynek rozbudowano o trzecie piętro. Uczelnia działała tutaj do 2022 roku, a przez lata jej kołobrzeska placówka wykształciła ponad 1700 osób.
Factory Resort – kolejny rozdział żółtej fabryki
Po zakończeniu działalności uczelni postanowiono ponownie sięgnąć do korzeni budynku. Tak powstał Factory Resort – współczesna „fabryka zdrowia i piękna”.
Nazwa Factory nie została wymyślona wyłącznie na potrzeby marketingu. Jest bezpośrednim nawiązaniem do historii miejsca.
Dawny budynek przemysłowy dostosowano do funkcji hotelowych, zachowując jego historyczny charakter. Od strony ul. Aniołów Stróżów, w miejscu dawnej kotłowni i zaplecza, powstało nowe skrzydło z basenem oraz strefą SPA & Wellness.
Na parterze, gdzie ponad sto lat temu znajdowała się wysoka hala fabryczna przedsiębiorstwa Anhalta, dzisiaj znajdują się przestrzenie przeznaczone dla gości. Na kolejnych piętrach powstały przestronne pokoje hotelowe.
Zdrowie, uroda i wypoczynek – historia zatacza koło
W historii tego miejsca zadziwiająco często powracają te same wartości.
Najpierw była kołobrzeska sól i solanka. Później powstało uzdrowisko. Wilhelm Anhalt stworzył fabrykę kosmetyków i preparatów związanych ze zdrowiem oraz pielęgnacją. Po wojnie budynek stał się siedzibą Państwowego Uzdrowiska. Następnie studiowali tutaj przyszli kosmetolodzy i fizjoterapeuci.
Dzisiaj goście Factory Resort ponownie przyjeżdżają tutaj, aby odpoczywać, regenerować się i korzystać z oferty SPA & Wellness.
Zdrowie. Piękno. Natura. Regeneracja. Wypoczynek.
Zmieniały się epoki, właściciele i funkcje budynku, ale te idee pozostały.
Hotel z historią, której nie trzeba wymyślać
Wiele współczesnych hoteli próbuje stworzyć swoją opowieść poprzez design i stylizowane wnętrza. Factory Resort nie musi tego robić.
Żółta cegła pamięta pracowników fabryki AOK. Wysokie wnętrza pamiętają produkcję kosmetyków. Ślady na elewacji przypominają o walkach w 1945 roku. Budynek pamięta pracowników kołobrzeskiego uzdrowiska i ponad 1700 osób, które zdobywały tutaj wykształcenie.
Dzisiaj tę historię poznają goście Factory Resort.
Od AOK do Factory Resort – ponad 125 lat historii
W 1897 roku powstała tutaj fabryka. Przetrwała dwie wojny światowe, pożar, bitwę o Kołobrzeg i wielokrotne zmiany przeznaczenia.
Była fabryką kosmetyków, siedzibą uzdrowiska i uczelnią. Dzisiaj jest miejscem wypoczynku.
A wszystko zaczęło się od wyjątkowego połączenia Kołobrzegu, morza, soli oraz idei człowieka, który chciał stworzyć miejsce poświęcone zdrowiu i pięknu.
Factory Resort jest współczesną kontynuacją tej historii – fabryką zdrowia i piękna w sercu kołobrzeskiego uzdrowiska.
Przyjeżdżając tutaj, nie zatrzymujesz się więc jedynie w hotelu. Wchodzisz do budynku, który od ponad wieku jest częścią historii Kołobrzegu.
Historii, która wydarzyła się naprawdę. I która nadal trwa.